همت دانشجويان ايراني مقيم فرانسه در بناي مجسمه فردوسي باغ نگارستان

درسال 1313شمسي ، زماني كه علاقه‌مندان به فرهنگ ملي ايران تلاش مي‌كردند به نحوي در كنگره بين‌المللي فردوسي شركت كنند ، 410 دانشجوي ايراني مقيم فرانسه هر كدام از 20 تا 100 فرانك اهدا كردند تا با جمع‌آوري اين مبالغ مجسمه‌اي از فردوسي بسازند و با تقديم آن به اين كنگره به گونه‌اي نقش خود را از فرسنگ‌ها راه دور در بزرگداشت ياد شاعر حماسه‌سراي ايران ايفا كنند.

هيچ اميدي نبود تا با 15 هزار فرانك جمع‌آوري شده، استاد مجسمه‌ساز معروف فرانسه «لرنزي» با اين دانشجويان همكاري كند. اما پس از آن كه جمعي از دانشجويان هدف‌ خود را براي لرنزي بيان نمودند و از مبلغ اندك پس‌اندازشان صحبت كردند، وي برخلاف تصور آنان قبول كرد مجسمه فردوسي را بسازد.دكتر «ابراهيم چهرآزي»، متخصص اعصاب و روان و نماينده دانشجويان كه قصد داشتند به هر نحو در كنگره بين‌المللي فردوسي همكاري كنند، به درخواست لرنزي، مجسمه‌ساز، شعرهاي فردوسي را براي او خواند تا اين استاد بتواند با الهام از اشعار حماسي فردوسي تصويري از چهره او را طراحي كند.

شعرخواني چهر‌آذري براي لرنزي هفته‌ها طول كشيد تا اين كه استاد توانست به طرحي از چهره شاعر حماسه‌سراي ايراني برسد. مجسمه ساخته و براي برگزاري كنگره بين‌المللي فردوسي به تهران فرستاده شد،و آن را در محوطه دانشكده ادبيات تهران (پشت بهارستان) در فضايي كه به گلگشت فردوسي معروف شد، نصب كردند.

اين مجسمه از آن روز تاكنون كه در حدود 70 سال از تاريخ نصب آن مي‌گذرد، همچنان در فضاي باز محوطه باغ نگارستان پايدار ايستاده است.

مجسمه‌هاي فردوسي را اگر چه پيش از اين با نام استاد ابوالحسن صديقي مي‌شناختند و مجسمه‌سازان ديگر نيز براي ساخت چهره فردوسي از طرح به ثبت رسيده استاد بهره مي‌جستند اما مجسمه فردوسي ساخته شده توسط «لرنزي»، گويي تنها اثري است كه در ايران چهره‌اي ديگر از فردوسي را به نمايش گذاشته كه نتيجه برداشت اين استاد فرانسوي از شاعر حماسه سراي ايران است. از طرف ديگر اين مجسمه تاريخي را با خود حمل مي‌كند كه نشان از علاقه‌ جمعي از دانشجويان ايراني مقيم فرانسه به وطن دارد.

دكتر باستاني پاريزي نيز در كتاب «شاهنامه آخرش خوش است» از صفحه 356 تا 380 فهرست اسامي آن 410 دانشجو را به همراه شرح فعاليت‌شان در ساخت مجسمه، آورده است.

پ. ن :باغ نگارستان از باغ‌هاي قديمي تهران است كه در 1222 ق‌، به دستور فتح‌علي‌شاه به شكل هشت گوش با شاه‌نشين‌هايي به سبك دوره زنديه ساخته و با گچ بري‌هاي زيبايي مزين شده است‌. اين باغ از غرب تا خيابان صفي‌علي‌شاه و از شرق تا دروازه دولت امتداد داشت و درب بزرگ آن به ميدان بهارستان فعلي باز مي‌شد

دانشكده علوم اجتماعي از سال1341 تا 1370 در اين محل داير بود . در مقابل درب ورودي ساختمان مركزي‌، از شمال‌، مجسمه شاعر حماسه‌سراي ايران‌، فردوسي‌، مشاهده مي‌شود.اين مكان از قديم به گل گشت فردوسي نيز معروف بوده است‌.